Hit enter after type your search item

MACARİSTAN DAVASININ LOJİSTİK SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

/

Yazar: Berfin Erişti

Giriş

Pandemi sonrası yaşanan daralmaları aşan Türkiye’nin ihracatı yükselişe geçmiş olsa da bu kez de artan yük, sınır kapılarındaki yoğunluğa ve geçiş prosedürlerine takıldı. Türkiye’nin artan ihracatı taşımacılıkta yeni sorunlara yol açmış olup hem karayolunda hem de denizyolunda yükler sınır kapılarında ve gümrüklerde yığıldı. Karayolunda geçiş belgeleri tükendiği için yüzlerce TIR sınırda beklerken, denizyolunda ise boş konteyner ve gemi bulma sıkıntısı yaşanmaktaydı. Tüm bu sorunlar nedeniyle navlundaki artış bazı hatlarda yüzde 30’a kadar çıktı. UND’nin girişimleri ve ABAD’ın kararıyla Macaristan’ın transit geçiş ücretlerini kaldırmasının olumlu sonuçları lojistik sektöründe hissedilmeye başlandı. Geçiş belgesi ücretlerinin kaldırılmasıyla karayoluna olan talep arttı ve uluslararası karayolu taşımacılığı sektörü rahat bir nefes aldı.

Macaristan Geçiş Hattı Oldu

İhracat taşımalarında geçtiğimiz günlerde en büyük sorunlardan biri olan geçiş belgeleri problemine değinmek gerekirse nakliyecinin yıllardır rahat nefes almasını engelleyen bu sorun, ihracatın arttığı dönemde ciddi sorunlar doğurmuştu. Başta Macaristan olmak üzere bazı ülkelere geçiş belgeleri tükendiği için yüzlerce TIR içlerindeki mallarla birlikte sınır kapılarında beklemek durumunda kaldı.

Macaristan, başta Almanya olmak üzere önemli ihracat pazarlarımıza transit geçiş ülkesi konumunda olması sebebiyle bu ülkeye yönelik geçiş belgelerinin tükenmiş olması milyarlarca dolarlık ihracat yükü için büyük tehdit oluşturmaktaydı. Bazı nakliyeciler alternatif güzergahlar arayışı içerisine girerek Macaristan’ı by-pass ederken, karayolundan Almanya’ya gitmek için Romanya-Moldovya-Ukrayna-Polonya güzergahını tercih etmeye başladı. Ancak bu rota hem zaman hem de maliyet açısında dezavantajlı bir durum oluşturmaktaydı. Nakliyecilerin verdiği bilgiye göre bu güzergahtan Almanya’ya gidiş, süreyi 4 gün, maliyeti ise 600 dolara yakın artırıyor. Bu nedenle UND (Uluslararası Nakliyeciler Derneği) bazı girişimlerde bulundu ve güzel sonuçlar elde edildi.

Dava sonrası yaşanan gelişmeler Türk nakliyecileri için Macaristan’ın en önemli geçiş güzergahı olmasını sağladı. 25-26 Kasım 2020 tarihinde yapılmış olan KUKK Toplantısı neticesinde Macaristan ile olan transit geçiş belgesi kotası 36 binden 110 bine ikili geçiş belgesi kotası 3 binden 5 bine yükseltildi. 2021 yılı Ocak ayında yaklaşık olarak 9 bin adet Macaristan transit geçiş belgesi kullanıldı ve 1 yılda yaklaşık olarak 108 bin adet Macaristan transit geçiş belgesi kullanılacak.[1]

Alınan karar ile ilgili değerlendirmede bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu “Macaristan heyeti ile yaptığımız Kara Ulaştırması Karma Komisyonu toplantısında, taşımacılarımızın Avrupa’ya gerçekleştirdiği taşımalarda büyük bir sorun olan Macaristan Transit Geçiş Belgesi sorununu çözdük. Ülkemize ve sektörümüze hayırlı olsun” dedi.[2]

Macaristan sorununun çözülmesinin hemen ardından nakliyeciler için gözler diğer transit güzergahlar olan Çekya, Avusturya ve Yunanistan’a çevrildi. Yunanistan ile ikili geçiş belgeleri şu an için tamamen tükenmiş durumda. Avusturya, Çekya ve Slovenya transit taşımalarında ise yıllık 20 bin ihtiyaca karşılık sadece 10 bin geçiş belgesi veriliyor. Bakanlık bu sorunu; belgeleri aylara bölerek çözmeye çalışmakta fakat bazen iki ay belge verilmediğini aktaran nakliyecilere göre, geçiş belgesi verilmeyen aylarda bu ülkeye yönelik taşımalar aksamakta ve yüzlerce TIR kapıda bekletilmektedir.

Sonuç

Bu gelişme Lojistik sektörü için anahtar bir çözüm olurken aynı zamanda maliyet avantajını da beraberinde getirdi. Avrupa’ya yapılan taşımalarda karayolu taşımalarına daha fazla ağırlık veren nakliyeciler Ro-Ro ‘yu kullanan nakliyecilere göre daha az maliyet ile iş yapabilmekte, bu nedenle firmaların çoğu araçlarını karayolu ile göndermeyi tercih etmekte. Eskiden Macaristan’da geçiş belgesi sayısı çok az olup bununla birlikte UBAK Belgesi olanlar ağırlıklı olarak çalışıp bu belgeye sahip olmayanlar ise başka alternatif bulmaya mecbur kalmaktaydılar. Yeni gelişme ile bu tarz sorunlar ortadan kalkmış olup böylelikle de hem Macaristan hattı daha fazla tercih edilmeye başlandı hem de ticaret hayatı bir nebze olsun rahatladı. Türkiye olarak lojistik sektörüne yatırım yapmaktan çekinmememiz gerektiği kanaatindeyim. Lojistik olmaza ihracatın olmayacağı, ihracat olmazsa da ekonominin kalkınmayacağı unutulmamalıdır. Ülkeler birbirlerine bu anlamda her zaman olduğu gibi gelecekte de ihtiyaç duyacaklardır. Bizler ne kadar bu sektörü sahiplenir, yatırımlarımızı bu alanda kuvvetlendirir, kapılardaki bekleme sorunlarının ve liman, demiryolu vb. problemlerimizin üstüne düşersek Türkiye ekonomisinin de bu çalışmalara paralel olarak büyüyüp gelişeceği açıktır.

Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Case’in editöryel politikasını yansıtmayabilir.
Bu yazı ilk kez 20 Mayıs 2021’de yayımlanmıştır.

Kaynakça

Gül, K. (2021, Mart). Macaristan Türk Nakliyecisi İçin Büyük Bir Kazanımdır. UND’nin Sesi(461), 27.

Gül, U. B. (tarih yok). Macaristan Türk Nakliyecisi İçin Büyük Bir Kazanımdır. UND’nin Sesi.

Macaristan transit geçiş belgesi sorununu çözdük. (2020, Kasım 28). hürriyet.com.tr: https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/macaristan-transit-gecis-belgesi-sorununu-cozduk-41674238 adresinden alındı

https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/macaristan-ile-yasanan-transit-gecis-belgesi-sorunu-cozuldu-41673595

https://www.insaattedarik.com.tr/guncel/mac[3]aristan-ile-yasanan-transit-gecis-belgesi-sorunu-cozuldu/

DİPNOTLAR

[1] (Gül K. , 2021)

[2] (Macaristan transit geçiş belgesi sorununu çözdük, 2020)

This div height required for enabling the sticky sidebar