Hit enter after type your search item

BAĞIMSIZLIK BİLDİRGESİ’NDEN GEORGIA KATLİAMI’NA AMERİKA’DA ASYALI NEFRETİ

/

Yazar: Aytunç YILDIZ

Belki de anlatacaklarımızın en temeli olan ırkçılığın ve Asyalı kavramlarının kısa bir tanımını yapmamız gerek. Asyalı, anakaraların en büyüğü olan Asya’da doğup büyüyen ve yaşayan, fiziksel olarak genellikle gözleri çekik olan kimse demektir. Irkçılık ise toplumsal olarak kodlanmış olan ırk fonksiyonları arasındaki bir tür üstünlük savaşıdır. Peki ırk nedir? Irk, toplumun fiziksel özelliklerine göre (ten rengi, saç tipi, yüz şekli, göz şekli gibi) bireyleri yerleştirdiği kategorileri ifade eder. Birçoğumuz ırkın biyolojik veya coğrafik olarak belirlendiğine inansak da ırk sınıflandırmasının sosyal ve politik nedenlerle oluşturulduğu bilim ve felsefe dünyasında kabul görmüş bir olgudur. Bu bağlamda baktığımızda aslında aynı ırk olarak belirlenmiş toplumların, kendi içerisinde daha büyük biyolojik ve genetik farklılıklara sahip olduğunu söylemek mümkündür. Ve birbirinden farklı ırkların bir arada yaşadığı Amerika Birleşik Devletleri gibi makro devletlerde, kendine benzeyen belli grupların diğerlerinden daha üstte olma savaşı yıllardır süregelmektedir.

Kurucu unsuru olan İngilizler başta olmak üzere, Almanlar, Afro-Amerikalılar, İrlandalılar, Hispanikler (Latin kökenli), İtalyanlar, İskoçlar, Fransızlar ve Polonyalılar gibi birçok millet ve ulustan oluşan Amerika Birleşik Devletleri’nde, ırklararası çatışmalar da toplumsal hayatta oldukça etkendir. Son dönemlerde, Covid-19 küresel salgınının da etkisi ile Amerika Birleşik Devletleri’nde 328 milyonu aşan nüfusunun %5,9’luk kısmını kapsayan Asya etnik kökenli bireylere karşı fiziksel ve psikolojik şiddet hızla artmaktadır. 2021 Mart ve 2020 Aralık arasında Asyalı ırkçı nefrete yönelik 2.808 şikayet bildirildi. Bu sayılar 2019’da 49, 2020’de 122 idi. Ve yaşanan bu ırkçı saldırılar mahkeme önünde Asya karşıtı nefret suçu olarak görülmedi. Pittsburgh Üniversitesi’nde hukuk profesörü olan Lu-in Wang, “Siyah karşıtı veya Yahudi karşıtı veya eşcinsel karşıtı nefret suçu içeren tanınabilir bir prototip var. Genellikle daha netler.” diyerek Asyalı nefret suçlarının daha kapalı olduğunu ifade etti. Nüfusunun %14’ü Asya kökenli olan ve Asyalılara karşı işlenen nefret saldırılarında Georgia’nın hemen arkasından gelen New York Eyaleti yasasına göre, bazı suçlar nefret suçlarına yükseltilerek olası hapis cezası artırılabilir. Kanıt olarak, savcılar genellikle sanık tarafından yapılan nefret dolu sözlü ifadelere veya sosyal medya paylaşımlarına işaret ediyor. Lakin sayılan tüm vasıfları sağlayan suçlulara nefret suçu adı altında bir yaptırım uygulanmıyor. Sadece geçtiğimiz ay, Queens’teki bir fırının önüne itilen yaşlı bir kadına yapılan saldırı da dahil olmak üzere Asyalı kurbanlara yönelik çok sayıda saldırı bildirildi . Olayların hiçbiri nefret suçu olarak tanınmadı. Bu yıl New York’ta Asya karşıtı bir nefret suçundan yargılanan tek kişi de yine bir Asyalı olan Tayvanlı, Queens’teki birkaç işyerinin önünde Çin karşıtı grafiti yazmakla suçlandı.[1]

19. Yüzyıl Asyalı Nefreti

Amerika’da Asyalı nefreti 1800’lü yıllara dayanmaktadır. Bağımsız devletini yeni kuran Amerika Birleşik Devletleri, hızlı bir şekilde ekonomik kalkınma yoluna gitmişti. 1784 yılında, Amerikan Özgürlük Savaşı’nın hemen bitiminde, Amerikan bayrağı taşıyan ve adı “Empress of China” olan ilk ticaret gemisinin varış limanı Çin’in Guangdong kentiydi. Buradan da, Pekin’e olan Amerikan ilgisinin “ekonomik” nitelikli olduğunu anlamaktayız. Çünkü bu yıllarda Amerikalıların arayışı, İngiltere’nin kendileriyle ticari ilişkiyi kesmesi nedeniyle, mal alacağı yeni pazarlar bulmak üzerineydi. Diğer yandan, Avrupalılar’ın sadece mal satmak istedikleri Çin tarafı ise, Çin malı satın almak isteyen Amerikalılar’ı tercih ediyordu. Bu şekilde başlayan iki ülke arasındaki ilişkiler, 19’uncu yüzyılın ortasına kadar artarak sürmüştür. Söz konusu artış trendinde, ticaretin yanı sıra, Amerikan kiliselerinin Çin’i, sahip olduğu çok büyük nüfusu ile, misyonerlik ve Hıristiyanlığın yayılması için potansiyel olduğunu farketmeleri de, önemli rol oynamıştır. Çin yönünden bakıldığında ise, Çinliler de Amerika’yı, aynı Avrupalı göçmenler gibi, “yeni fırsatlar ülkesi” olarak görmekteydiler. Çok sayıda Çinli, “Kaliforniya altınına hücum” sırasında göç etti ve kıt’a demiryolu inşaasında çalıştı.[2] Bu arada Amerika da Çinlilerin göçünü teşvik eden ve onları “ayırımcılıktan korumayı” garanti eden bir anlaşmayı imza etti. Bu şekilde Amerika’ya gelmiş ve bir kurtuluş yolu olarak görmüş Çinli ucuz iş gücü, gün geçtikçe artmaya devam etti. Çinli işçiler, korkunç koşullardaki düşük ücretler kazanılan işleri almaya istekliydiler. Ve ilerleyen zamanda patlak verecek ekonomik buhranda beyaz erkekler için bir tehdit olarak görülmeye başladılar. Çin’den gelen iş göçlerinin artması sonunda çıkarılan 1875 Sayfa Yasası, genellikle 1882 tarihli kötü şöhretli Çin Dışlama Yasası’nın önünü açmaya yardımcı olan bir fahişelik karşıtı yasa olarak karşımıza çıkar. Bu yasa ile Doğu Asyalı kadınların ülkeye gelerek fahişe faaliyetlerinde bulundukları ve ülkeye gelmelerinin yasak olması yönünde kararlar ortaya çıkmıştır. Bu durum ucuz iş gücünden dolayı işsiz olan erkekler tarafından destek gördü. Kaliforniya’yı temsil eden Cumhuriyetçi Temsilci Horace F. Page’in yasayı “ucuz Çin emeği ve ahlaksız Çinli kadınların tehlikesini sona erdirmek” için tanıtması Çinlilere karşı bir nefret söyleminin başlangıcı oldu. Yasa teknik olarak “istenmeyen” olarak nitelendirilen göçmenleri yasakladı. Bu tanım Doğu Asya’dan gelen fuhuş işçisi olarak çalıştırılan kadınları ve iş gücü olarak gelen erkekleri tanımlıyor.

20. Yüzyıl Asyalı Nefreti

Sonrasında patlak veren 2. Dünya savaşı ile vatandaşı olarak yaşadıkları, çalıştıkları, vergi verdikleri, ordusunda asker oldukları Amerika Birleşik Devletleri, 120 bin Japon’u bir gecede toplama kamplarına göndermek üzere “mahkum” etti. Dükkanlar, evler ve yanlarına alamayacakları eşyalar satıldı. 120 bin Japon bir gecede mülksüzleştirildi. Ve Nazi Almanya’sında olduğu gibi fişlenen Japonlar askeri gözetim altında toplama kamplarına gönderildi. Kamplara gönderilme sırasında bazı Amerikalılar evlerine ve iş yerlerine “Burada Japon istemiyoruz”, “Japonlar bir daha geri dönmesin” yazıları astı. Bazı gruplar ise Japonların yaşadığı evlerin duvarlarına “Burada Japon istemiyoruz” yazıları yazdı.[3] 1960’larda ABD hükümeti , Vietnam’da savaşan askeri personel için bir “dinlenme ve rahatlama” merkezi olması için Tayland ile bir anlaşma yaptı . Bu , Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’dan erkekleri çeken Tayland’ın modern seks turizmi endüstrisinin temelleri haline gelen şeyi güçlendirdi . Asyalı kadınların erkeklerin cinsel fantezileriyle olan bu ilişkisi, popüler kültüre nüfuz etti , örneğin 1987 Stanley Kubrick filmi “Full Metal Jacket” da Vietnamlı bir kadının iki askerin “Seni uzun zamandır seviyorum” diyerek ve düzenli olarak ikna ettiği bir sahne  veya animasyon komedisi olan ” Family Guy ” daki Asyalı kadınlar ile ilgili temalar gibi. Bu tarz normalleştirilmeye çalışılan konular; Asyalı kadınları , bu mart ayında Atlanta’da masaj salonlarında saldırıya uğrayan  kadınlar gibi, kaplıcalarda ve masaj salonlarında erkek isteklerine hizmet etmek için getirilen seks kaçakçılarına olan ilgiyi daha cazip hale getiriyor.

Günümüz Asyalı Nefreti

2019’un sonlarında ortaya çıkan ve tüm dünyaya etkisi altına alan Covid-19 küresel salgınının ilk vaka tespitinin Çin’de ortaya çıkması ve ABD hükümetinin bunu “Çin Virüsü” olarak tanımlaması, Asyalı nefretlerinin yukarıda belirttiğimiz geçmişinin de etkisiyle artmaya başladı. Yapılan röportajlarda ve şiddet mağdurlarının konuşmalarında yaşadıkları hayat korkusu ve psikolojik çöküntüleri gözler önüne seriliyor. New York Times’a konuşan Min Chang şu sözleri söylüyor: “Haberleri her kontrol ettiğimde, şiddet giderek daha da kötüleşiyor. Konuşmanın ne kadar yardımcı olduğundan emin değilim. Ve konuşmamın kendime ve aileme zarar vermesinden korkuyorum. Ama 55 yaşında, bu ülkede büyümüş ve bu ülkede kendini hiçbir zaman sınırlı veya kısıtlanmış hissetmemiş bir Asyalı kadın olarak, hepimiz adına konuşmak zorunda olduğuma da inanıyorum. Yapmazsam, Asyalı Amerikalılarımızı onurlandırmam. Hala korkuyorum, ama ilerleme kaydetmek için biraz korkuya ihtiyacın olduğunu düşünüyorum. Ve korku büyük bir motivasyon kaynağı olabilir. O yüzden lütfen nefreti durdurun. Hepimiz Amerikalıyız.”[4]

Umarım en yakın zamanda bir ulus ya da milletin en iyi olduğu görüşünden çok, iyi insanın var olduğu bilincine geçebiliriz. Son 4 aydır çığ gibi büyüyen  Amerika’daki Asyalı nefreti umarım bir an önce son bulur. İnsanları sadece insan olarak görebilmemiz dileğiyle…

Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Case’in editöryel politikasını yansıtmayabilir.
Bu yazı ilk kez 15 Nisan 2021’de yayımlanmıştır.

Kaynakça

Dean Cheng, “The Complicated History of U.S. Relations with China”, The Heritage Foundation, 11 Ekim 2012, http://www.heritage.org/asia/report/the-complicated-history-us-relations-china , (Erişim Tarihi: 20.02.2021)

BROOKS, Charlotte, “Chinese American Politics in the Cold War Years”, History & Now, https://www.gilderlehrman.org/history-by-era/postwar-politics-and-origins-cold-war/essays/chinese-american-politics-cold-war-years , (Erişim Tarihi: 21.03.2021)

Nicole Hong, Jonah E. Bromwich “Asian-Americans Are Being Attacked. Why Are Hate Crime Charges So Rare?” https://www.nytimes.com/2021/03/18/nyregion/asian-hate-crimes.html, Erişim Tarihi (18.03.2021)

Sarah Bird, “Stop Asian Hate”, https://moz.com/blog/stop-asian-hate , (Erişim Tarihi: 19.03.2021)

Pawan Dhingra, “Racism is behind anti-Asian American violence, even when it’s not a hate crime”, https://theconversation.com/racism-is-behind-anti-asian-american-violence-even-when-its-not-a-hate-crime-157487 , (Erişim Tarihi: 21.03.2021)

Wikipedia, “Amerika Birleşik Devletleri”,  https://tr.wikipedia.org/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri , (Erişim Tarihi: 10.03.2021)

Kımmy Yam, “Asian America”, https://www.nbcnews.com/news/asian-america/there-were-3-800-anti-asian-racist-incidents-mostly-against-n1261257 , ( Erişim Tarihi 17.03.2021)

Ming M. Zhu, “The Page Act of 1875: In the Name of Morality”, https://www.researchgate.net/publication/228162254_The_Page_Act_of_1875_In_the_Name_of_Morality , (Erişim Tarihi 22.02.2021)

DİPNOTLAR

[1] Nicole Hong, Jonah E. Bromwich “Asian-Americans Are Being Attacked. Why Are Hate Crime Charges So Rare?” https://www.nytimes.com/2021/03/18/nyregion/asian-hate-crimes.html, Erişim Tarihi (18.03.2021)

[2] Ersin Dedekoca, “ABD-ÇİN İlişkilerinde Kriz Yönetimi”, Aralık 2017, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/391848 , Erişim Tatihi ( 17.03.2021)

[3] Murat Soydan, “Amerika’nın Japon Toplama Kampları”, https://medium.com/@mrsoydan90/amerikan%C4%B1n-japon-toplama-kamplar%C4%B1-f8adf57888e3, (Erişim Tarihi 21.03.2021)

[4] Min Chang, “I am Asian American”, https://news.yahoo.com/am-not-activist-now-im-090029917.html?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAAAOw-iQUNTGsVD6zT9uhv9_D_YSoV41XNRm1GrAZwq3wKqNVIHKqAdggrc-E9J-Rv3asXe5JLHFkHkTTX5G3Z16U48D1F3k26IXGArz8uvnE1W9kaVh2eA9aP_IF_OMf0JN6Os85B0JDv-Q6j4iQP3NYlomaxWEGhNsCoVTExIYE , (Erişim Tarihi: 21.03.2021)

This div height required for enabling the sticky sidebar